10 rzeczy które powinieneś wiedzieć na temat filtrów powietrza i olejów do filtrów powietrza

Nie dlatego, że papier jest z definicji złym materiałem filtracyjnym. Problemem jest środowisko, w którym pracuje motocykl terenowy: dużo pyłu, piasku, błota i często bardzo wysoka koncentracja brudu w zasysanym powietrzu.

Piankowy filtr typu off-road ma dużą objętość materiału, w której mogą zatrzymywać się zanieczyszczenia, może być czyszczony i ponownie używany, a jego otwarta struktura współpracuje ze specjalnym olejem filtracyjnym.

Twin Air opisuje początki swojej konstrukcji z 1972 roku właśnie na przykładzie piaszczystych warunków w Holandii. Według producenta stosowane wtedy filtry papierowe oraz proste filtry jednowarstwowe nie dawały oczekiwanego połączenia przepływu i ochrony. Odpowiedzią była połączona konstrukcja kilku warstw pianki o różnej charakterystyce.

W wielu filtrach off-road jedna warstwa pianki nie musi wykonywać całej pracy. Konstrukcje wielowarstwowe wykorzystują pianki o różnej strukturze porów: bardziej otwarta warstwa może przejąć większe zanieczyszczenia, a drobniejsza warstwa wewnętrzna odpowiada za kolejne etapy filtracji.

Twin Air opisuje swoją konstrukcję jako połączone warstwy open-pore foam, gdzie drobniejsza wewnętrzna pianka pomaga zatrzymywać mniejsze cząstki. Warstwy są zespolone tak, aby pracowały jak jeden element.

Typowy wielorazowy filtr piankowy stosowany w off-roadzie jest projektowany do pracy po przygotowaniu odpowiednim olejem do filtrów gąbkowych.

Olej nie ma stworzyć na powierzchni filtra jednolitej, nieprzepuszczalnej skorupy. Jego zadaniem jest pokryć strukturę pianki lepką warstwą, dzięki której cząstki przemieszczające się przez labirynt otwartych porów mają większą szansę zostać zatrzymane.

Twin Air opisuje ten mechanizm jako pokrywanie ścian komórek pianki warstwą oleju. Motul również określa swoje środki filtracyjne jako oleje adhezyjne przeznaczone do zatrzymywania pyłu, piasku i błota.

Oleje do filtrów nie są jedną identyczną substancją sprzedawaną w różnych butelkach. Producenci stosują różne formulacje, dodatki, nośniki i sposoby aplikacji. Dlatego różnią się również zaleceniami po nałożeniu produktu.

I właśnie dlatego nie ma sensu tworzyć jednej internetowej zasady typu „zawsze odczekaj 10 minut”. Instrukcja na opakowaniu lub karta techniczna konkretnego produktu ma pierwszeństwo.

Biodegradowalny olej lub cleaner nie powinien być traktowany jako automatycznie słabsza wersja „normalnej” chemii. Producenci oferują kompletne systemy BIO przeznaczone specjalnie do gąbkowych filtrów powietrza.

Twin Air oferuje m.in. BIO Liquid Power oraz osobny BIO Dirt Remover. Putoline z kolei łączy Action Fluid Bio z Action Cleaner Bio i w dokumentacji wskazuje konkretne zasady stosowania tych produktów jako systemu.

Jednocześnie napis BIO nie znaczy „możesz lać to po rękach”. Putoline przy biodegradowalnym cleanerze zaleca rękawice ochronne i okulary. Motorex przy swoim Racing Bio Air Filter Oil również wskazuje odpowiednie środki ochrony.

Możesz mieć świetną piankę, ale jeśli zasysane powietrze znajdzie drogę obok filtra, jakość samego materiału filtracyjnego przestaje mieć znaczenie.

Dlatego warto patrzeć na filtr jako na system:

Dobrze pokazują to systemy typu Twin Air PowerFlow. W wybranych zastosowaniach producent wymienia nie tylko samą piankę, ale stosuje również dedykowany aluminiowy cage i pierścień uszczelniający.

Honda w dokumentacji serwisowej również zwraca uwagę na prawidłowe osadzenie i uszczelnienie filtra, ponieważ brud omijający piankę bokiem trafia bezpośrednio do dolotu.

Zadaniem cleanera nie jest po prostu „rozpuścić wszystko, co się da”. Musi usunąć zabrudzenia i pozostałości środka filtracyjnego w sposób przewidziany dla danego systemu.

I tu zaczynają się duże różnice. Motorex oferuje cleaner, który po zastosowaniu jest wypłukiwany wodą. Putoline Action Cleaner Bio występuje jako proszek przygotowywany z gorącą wodą. Twin Air ma z kolei osobne produkty dla swoich standardowych i biodegradowalnych systemów.

To jeden z powodów, dla których stary garażowy patent „umyj benzyną, bo najlepiej rozpuszcza” nie jest dobrym uniwersalnym rozwiązaniem. Honda w dokumentacji CRF ostrzega przed używaniem benzyny i rozpuszczalników o niskiej temperaturze zapłonu do czyszczenia elementu.

Cel obu form jest podobny: dostarczyć środek filtracyjny do struktury pianki. Różni się przede wszystkim sposób aplikacji.

Przykładowo Motul rozdziela produkty na A2 Air Filter Oil Spray oraz płynny A3 Air Filter Oil. Spray daje wygodny sposób nanoszenia produktu z zewnątrz, podczas gdy płyn pozwala przygotowywać filtr inną metodą.

Nie oznacza to automatycznie, że jedna forma jest „lepsza”. Ważniejsze jest właściwe pokrycie filtra i zastosowanie produktu zgodnie z jego dokumentacją.

Standardowy filtr nie jest jedynym rozwiązaniem. Producenci rozwijają cały ekosystem elementów pozwalających przygotować układ do konkretnych warunków.

Twin Air ma w swoim katalogu zarówno wersje pre-oiled, jak i Dust Covers, Rain Coats czy specjalne filtry przeznaczone do konkretnych zastosowań. To pokazuje, że filtracja off-road nie kończy się na wyborze „jakiej gąbki”.

Podczas jazdy kolejne cząstki brudu zajmują przestrzeń w strukturze filtra. Im bardziej zapylone warunki, tym szybciej układ wykorzystuje swoją zdolność do zatrzymywania kolejnych zanieczyszczeń.

Błoto i woda dokładają kolejny problem, ale nowoczesny olej filtracyjny nie musi automatycznie przestawać działać po kontakcie z wilgocią. Twin Air deklaruje dla BIO Liquid Power ochronę również w mokrych warunkach, a Motul przy A2 Air Filter Oil Spray wskazuje odporność na przenikanie wody podczas przejazdów przez wodę.

Nie oznacza to jednak, że filtr staje się „niezniszczalny”. Każdy układ ma ograniczoną zdolność gromadzenia brudu i dlatego jego stan trzeba regularnie kontrolować – szczególnie po jeździe w grupie, piasku, pyle albo bardzo mokrych warunkach.